Motor communicatie

Communicatie op de motor is vaak een problemenkindje. De zender/ontvanger, de bedrading, de microfoon en helmluidsprekers en de PTT toets om iets via de zender te kunnen zeggen hebben allemaal hun eigenaardigheden.

Er zijn twee soorten communicatie. De een is met de bijrijder/duopassagier en de andere met de mede-motorrijder(s). Nu zijn er al jaren systemen voor de communicatie tussen rijder en duo-passagier. Immers, het hele systeem is niet meer dan twee versterkertjes die met korte draden tussen de helmen van de passagiers zitten. Nou komt er nog wel het een en ander bij kijken, maar toch is hier geen revolutionaire apparatuur voor nodig.

Hoge snelheid
Het wordt anders als de communicatie ook bij hoge snelheden gebruikt moet kunnen worden. En als we met een andere motorrijder willen praten of bijvoorbeeld met een stilstaande post, zoals bij de politie. Dan krijg je te maken met windgeruis, klapperende helmen en soms ook het geluid van de motor. Dan komt er wat meer bij kijken om toch nog goed te kunnen verstaan wat de ander zegt. Het probleem zit ‘m vaak in het luistergedeelte. De microfoon is eenvoudig ‘goed’ te krijgen. Neem een plopkap en schuif die over de microfoon. En neem een microfoon met een beperkt frequentiegebied. Het ding mag hoge tonen van 300-3000 hz. doorlaten, meer niet. Denk aan het geluid van oude telefoons, dat is prima voor op de motor. Het is opvallend hoe goed een eenvoudige plopkap al werkt, zelf met het rijden met een open vizier. Uiteraard moet de microfoon wel direct voor de mond zitten en dat kan weer goed met die handige buigbare microfoonbuisjes die vanaf de zijkant in de helm gebouwd kunnen worden. Ook handig om de microfoon evt. weg te buigen wanneer we niet communiceren.

Veel moeilijker is het luister gedeelte. Ook hier geldt weer dat de luidspreker alleen het beperkte frequentiegebied van 300-3000 hz mag doorlaten. Bouw de luidsprekertjes in op exact de juiste plek; precies voor de gehoorgang. Dat is eenvoudig te meten, door je helm op je hoofd te zetten en je vinger in je helm te doen precies op de plek van de gehoorgang. Helm afnemen en op de plek waar je vinger zat, een speld te prikken. Het inbouwen is verder een verhaal apart. Bij iedere helm is het weer een beetje anders. Maar het komt neer op het verwarmen van een oude lepel of met een soldeerbout een kleine ruimte uitsmelten waar de luidsprekertjes precies in passen.

Een betere en stillere helm geven gelijk een beter luisterresultaat. Het geluid van de motor is bijna geen enkel probleem. Wel hoe we in de wind zitten. Hoe meer je uit de wind zit, hoe beter de verstaanbaarheid. En dan is er nog een aspect wat zeer bijdraagt tot die verstaanbaarheid en dat is de manier waarop het geluid overgedragen wordt. Zou je met een standaard walkietalkie werken, of met een standaard versterkertje (duo-passagier), dan zal het goed werken tot zo’n 80 km/h. Maar moet of wil je ook goede verstaanbaarheid bij hoge snelheden, dan moet er meer gebeuren. Er moet dan worden gewerkt met een compressor/expander.

Samenpersen
Een compressor, zoals zo’n elektronisch apparaatje ook wel wordt genoemd, versterkt een signaal totdat de input boven een grens komt, daarna gaat hij niet versterken, maar verzwakken. Dit is de simpele uitleg. Want er zijn prachtige technieken bedacht om die overgang tussen versterken en minder versterken heel geleidelijk laten verlopen. Aan de andere kant, bij de ontvanger zit een expander. De expander doet exact het tegenovergestelde. Het geluid dat je dan krijgt te horen is alsof je door met je neus dicht praat. Denk aan het geluid van de gezagvoerder uit de cockpit, daar wordt ook met companders gewerkt. Het uiteindelijke resultaat van dit samengeperste geluid is dat de verstaanbaarheid toeneemt. Er zijn IC's gemaakt die dit werk perfect uitvoeren.